İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
109
olarak mudârebe, murabaha, müşâreke ve istisna gibi diğer sertifika türlerinin de ihraç
edilmesine izin vermiştir. 2012’de Meclis tarafından çıkarılan mevzuat, Kamu Varlık
Kiralama Şirketlerinin kurulması için zemin hazırlamıştır. 2014 sonuna kadar 3,75 milyar
dolar değerinde devlet sukuku (dolar biriminde) ihraç edilmiştir.
3.5.5 TÜRKİYE’DE TEKÂFÜL
Türkiye’de sigortacılığa ilişkin düzenleyici kurum Hazine Müsteşarlığıdır. Tekâfül şirketlerinin,
aynı anda hem hayat sigortası hem de hayat dışı sigorta departmanlarına sahip olmasına izin
verilmemektedir. Yabancı yatırım şirketleri de ilk olarak bir şube açarak faaliyet gösterebilir. Diğer
yandan, yabancı sermayeli sigorta şirketleri, yerli sermayeli sigorta şirketleri gibi bir kooperatif
veya bir anonim şirket olarak kurulmalıdır (Hazine Müsteşarlığı, 2016).
Türkiye’de Hazine Eylül 2017’de tekâfül sektörüne ilişkin bir yönetmelik çıkarana kadar tekâfül
ile ilgili hiçbir düzenleme yoktu. “Katılım Sigortacılığı (Tekâfül) Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik”, Resmî Gazetede 20.09.2017’de yayımlanmıştır. Yönetmeliğin amacı, tekâfül
sisteminin işleyişi, gelişimi ve sağlıklı takibi açısından katılım sigortacılığı faaliyetine ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
Türkiye’de bu yönetmelikten önce tekâfül şirketleri, geleneksel sigortacılarla aynı kurallara tabiydi.
Yönetmelikle birlikte Tekâfül şirketleri, fonların ayrıştırılması, fazla fonların dağıtımı, Şer’i danışma
kurulu tesis edilmesi gibi tekâfülle ilgili farklı kurallara tabi hale gelmiştir. Ancak, Yönetmelikte
özel bir hükmün yer almadığı konularda tekâfül sektörü açısından sigortacılık mevzuatının ilgili
hükümleri uygulanmaktadır.
Ayrıca, Yönetmelikten önce mevzuatta ayrı şirket modeli veya pencere modeli gibi belirli bir
tekâfül modelinin kullanılması zorunlu değildi. Ancak, pencere tekâfül modeli Yönetmeliğin
yayımlanma tarihinden itibaren üç yılla sınırlandırılmıştır.
Türkiye’de tekâfül sektörü son yıllarda biraz ilerleme kaydetmiştir. Tekâfül şirketleri ve brüt prim
üretimine dair aşağıdaki tablolarda tekâfül sağlayıcılarının sayısı hakkında bilgi verilmektedir.
Türkiye’de Tekâfül Segmentinin Özeti
• Nüfusun çoğunluğunun Müslüman olduğu Türkiye’de Şer’i uyumlu sigortacılık açısından
iyi bir potansiyel mevcuttur. Ancak, şu anda Türkiye piyasasında tekâfül sektörü çok kısıtlı
düzeydedir.
• Türkiye’de hâlihazırda sekiz tekâfül şirketi (dördü genel tekâfül, diğer dördü de aile
tekâfülü şirketidir) faaliyet göstermektedir. Ayrıca, Türkiye’de faaliyet gösteren herhangi
bir retekâfül şirketi bulunmamaktadır.
Tablo 53: Tekâfül Şirketleri (Pencereler dâhil)
Tekâfül Şirketleri 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015
Genel Tekâfül Şirketleri 2 2 2 2 2 2 4
Aile Tekâfülü Şirketleri 0 0 0 0 1 2 4
Toplam 2 2 2 2 3 4 8
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı (2016)