İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
104
seçenekte XYZ Londra’da belirli bir malı alır ve aynı malı hemen müşteriye satar. XYZ malı alırken
maliyetini öder ve vadeli fiyat olarak maliyet artı kâr üzerinden satar. Müşteri, kararlaştırılan
ödeme planıyla hem maliyeti hem de kârı öder.
Türkiye’deki İslami Bankaların Performansı, Genel Görünümü ve Geleceği
KB’lerin toplam aktifleri, 2001 sonrası dönemde dikkate değer bir artış göstermiştir. 2002-2014
döneminde aktif büyüklüğündeki büyüme katlanarak artmıştır. Türkiye’nin bankacılık sektöründe
ortalama yıllık büyüme yüzde 18 iken KB’ler ortalama yaklaşık yüzde 29 düzeyinde bir yıllık
büyüme kaydetmiştir (Sakarya 2016). Ancak, aktiflerdeki bu önemli artışla birlikte, KB’lerin
aktiflerinin sektörün toplam aktifleri içindeki payı 2014’te yaklaşık yüzde 5,2’ye ulaşabilmiştir
(Katılım Bankalarının Payı Tablosu).
Mevduat sigortasının uygulamaya konulmasından sonra katılım bankalarının ana akım bankacılık
sistemine entegre edilmesi, operasyonlar üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması ve düzenleyici
çerçevenin iyileştirilmesi, bu bankaların büyümesi için gereken eşit şartları sağlamıştır.
Tablo 46: Katılım Bankalarının Aktifleri/Pasifleri (2015)
Aktifler Pasifler
Murabaha 90 Sermaye 15
İcâre (kiralama) 5 KZPH 70
İstisna 2 Özel Cari Hesaplar 15
Selem 1
Müşâreke (K/Z paylaşımlı) 1
Mudârebe (K/Z paylaşımlı) 1
Toplam 100 Toplam 100
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı (2016)
Şube sayısı 2000 yılında 110 iken 2012’de 829’a ve 2015’te 1.080’e yükselmiştir. Toplambankacılık
varlıkları içinde katılım bankalarının payı bu dönemde, yüzde 2’nin altındaki seviyesinden iki
katına çıkarak 2015’te yüzde 5’in üzerine yükselmiştir (bkz. KB’lerin Bilançoları ve KB Şubeleri
adlı tablolar).
Tablo 47: Türkiye’nin Genel Bankacılık Sektöründe Katılım Bankalarının Payı
2012 2013 2014 2015
Toplanan Fonlar 6,1 6,5 6,2 5,9
Kullandırılan Fonlar 6,0 6,1 5,4 5,2
Aktif Büyüklüğü 5,1 5,5 5,2 5,1
Öz Kaynak Büyüklüğü 4,1 4,6 4,1 4,1
Net Kâr 3,9 4,3 2,5 1,6
Kaynak: BDDK, Gun (2016)