İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
90
Ayrıca, dayanak icâre varlıklarının oranı ilgili Şer’i danışma kurulu tarafından belirtilen oranı aştığı
sürece kolaylıkla alınıp satılabilen bir araçtır. Buna ek olarak, hükümetin harcamaları ve borç
ihraç programları arasında koordinasyon sağlanmasını gerektirir.” (Sarker 2015).
Şekil 13. Devlet Yatırım Sertifikası – SARH
Devlet Yatırım Sertifikası (SARH)
Hartum Borsası
(Sukuk kotasyonu
ve yönetimi)
Mudârebe sözleşmesine
dayalı sukuk ihracı
mallar
fonlar
hesaplaşma
inşaat, tedarik, makineler
Yatırımcılar
Özel amaçlı bir şirket olan ve
(1) yatırımcılar için mudârip olarak ve
(2) kiralanan varlıkları elinde bulunduran ve
operasyonları yönlendiren bir vekil olarak
hareket eden Sudan Finansal Hizmetler
Şirketi (SFSC)
Maliye Bakanlığı
Tedarikçiler
satış
nakit
Merkez bankası güvencesi
getiri
Kaynak: IIFM (2016)
SARH’ların, Sudan’daki kalkınma projelerinin finansmanına bir milyar Sudan sterlininden fazla
katkıda bulunduğu bazı sektörler şunlardır (SFSC 2017): Kalp ameliyatı için gelişmiş tıbbi
ekipmanların, Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI), böbrek nakli ve Bilgisayarlı Tomografi
(CT) cihazlarının ithalatıyla yerel sağlık hizmetleri projelerinin finansmanı. Bu ekipmanların
ithalatının finanse edilmesi, ülke dışında yüksek maliyetli tedaviye alternatif olarak ülke içinde
tedavi maliyetinin düşürülmesine katkıda bulunmuştur. Ayrıca, Sudan’ın tüm eyaletlerinde
hostel inşaatları, projelerin iyileştirilmesine yönelik proje ve ülkede altyapı ve kalkınmanın
desteklenmesine yönelik finansman. Buna ek olarak, tüm Sudan üniversitelerinde laboratuvarlar,
laboratuvar araçları ve kimyasal maddelerin, Sudan’daki okullara dağıtılan bilgisayar ve
aksesuarların ithalatının finanse edilmesidir.
• Merkez Bankası İcâre Sertifikası (SHEHAB)
Bu sertifika, merkez bankasına veya devlet binaları için kiralanmış olan varlıkların veya menkul
kıymetler ihraç eden özel amaçlı bir şirkete satılabilecek diğer varlıkların kısmi mülkiyetini temsil
eder. Özel amaçlı şirket ile yatırımcı arasındaki sözleşme, Sudan’daki sınırlı mudârebeye dayalıdır.
Bahreyn örneğinde ise Merkez Bankası sukuk ihracını (özel amaçlı bir şirket olmadan) hükümet
adına düzenler ve sukuk sahiplerine kira ödemesi ve vade tarihinde varlıkların geri satın alınmasına
ilişkin güvence verir.