İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
95
Tarım Tekâfülü
Ebu Elbasher (tarih yok), sigortanın tüm insanlar için ama özellikle de tarımsal faaliyetler için çok
önemli olduğunu savunmaktadır:
• Su baskını, kıtlık, yağmur yağmaması, yangın, haşereler ve hastalıklar gibi kontrolleri
dışındaki risklerden kaynaklanabilecek zararları tazmin ederek çiftçilere güvence sağlar,
• Gerekli tüm finansman ve olanakların sunulmasında bankalara kabul edilebilir bir garanti
sunar,
• Çiftçinin yatırımlarını artırmasını ve yeni teknolojileri edinmesini teşvik eder,
• Kırsal alanlarda yerleşim açısından iyi koşullar yaratarak şehir merkezlerine göçü azaltır,
• Ulusal tasarrufları arttırır ve işbirliğini teşvik eder,
• Doğal tehlikelerle ilişkili riskler bakımından ulusal bütçe üzerindeki yükü azaltır.
Shiekan, Sudan’da 2002’de tarımsal sigorta sunan ilk şirket olmuştur ve ülkenin 2,2 milyon feddan
büyüklüğündeki alanını kapsayan en büyük tarımsal sulama planını hayata geçirmiştir. İlk aşamada
6.300 çiftçi için 22 bin feddan büyüklüğünde bir alandaki pamuk mahsulü sigortalanmıştır.
2011’de toplam sigortalanmış alan, sulanan ve yağmurla beslenen alanlar bakımından 2,4
milyon feddana ulaşmış ve toplamda 800.402 çiftçinin çeşitli mahsulleri sigortalanmıştır (Mena
Insurance Club internet sitesi).
Mikrotekâfül
Mikrotekâfül, düşük gelirli hanehalklarının finansal koruma ihtiyaçlarına yanıt vermek için
tasarlanmış bir tekâfül ürünüdür. Burada, (a) “finansal koruma” (i) büyük giderleri karşılayabilmek
veya (ii) beklenmeyen olumsuz olaylardan kaynaklanan finansal güçlüklere karşı geçici veya kısmi
rahatlama sağlamak adına yeterli finansal kaynaklara zamanında erişim sağlayabilmek anlamına
gelirken (b) “düşük gelirli hanehalkları”, yoksul, korunmasız veya alt-orta gelir seviyesindeki
hanehalkları ve özellikle de tekâfüle erişimi daha önce engellenmiş olan grupları ifade etmektedir
(Bank Negara Malaysia, 2016).
Tablo 44: Sudan’da Tekâfül ve Mikrotekâfül Arasındaki Farklılıklar
Tekâfül Mikrotekâfül
Piyasa Poliçe sahipleri orta ve
üst gelir seviyesindeki
hanehalklarıdır.
Poliçe sahipleri, çoğunlukla kayıt dışı ekonomide
ve sosyal sigorta kapsamı dışında düzensiz gelir
akışlarıyla çalışan yoksul ve alt gelir seviyesindeki
hanehalklarıdır.
Piyasa bilinci Piyasa, sigortacılığa büyük
oranda aşinadır.
Piyasa, sigortacılığa büyük oranda aşina değildir.
Katkı payları (primler) Yaş veya diğer belirli risk
özelliklerine bağlıdır.
Düşük katkı payı ve mali olarak karşılanabilir
Mali olarak karşılanabilir
ücretler
Katkı payları poliçe
sahipleri tarafından ödenir.
Katkı payları, tamamen veya kısmen Zekât
fonlarından, Vakıf fonlarından veya hükümetten
bir sübvansiyonla ödenebilir.
Sigortalı tutarlar Sigortalı tutarlar büyüktür. Sigortalı tutarlar küçüktür.
Poliçe belgesi Birçok istisna dışlama
içeren karmaşık poliçe
belgesi
Az sayıda dışlama olan veya hiç dışlama olmayan
anlaması kolay ve basit poliçe belgesi