İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
42
İslami Bankacılık Ürünleri24
İslami bankalar, müşterilerinin hizmet talebini karşılayacak şekilde ürünlerini yapılandırmıştır. Bu
ürünler iki kategoriye ayrılmaktadır: Fonlama (mevduat toplama) ve Finansman ürünleri. Mevduat
ürünleri aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
Tablo 14: Mevduat (Yükümlülük) Toplama Ürünleri
Müşteri gereksinimleri İslami Bankacılık Ürünleri
Bireysel ve kurumsal tasarruf hesapları
Mudârebe, Karz-ı Hasen
Birinci ve ikinci kademe tasarruf hesapları
Özel yatırım hesapları Mudârebe Vadeli Mevduat
Yatırım hesabı, zekât ve sebil yönetim hesapları Vekâlet Yatırımları
Likidite yönetim amaçları Vediâya dayalı Hesaplar
Hem bireysel hem de kurumsal müşterilere yönelik
cari ve döviz hesaplarının yanı sıra şahıslar için maaş
hesabı
Karz-ı Hasen
Kaynak: Jaiz Bank, Sterling ve Stanbic IBTC faizsiz bankacılık pencereleri ve Tijara İslami Mikrofinans Bankasının internet
sitelerinden derlenmiştir.
Bu ürünlerin tüm İslami bankacılık sektörü içindeki payları ve boyutları aşağıdaki tabloda
gösterilmektedir:
Tablo 15: Mevduat Toplama Ürünlerinin Boyutları ve Payları
Fonlama Biçimi Yerel Para Birimi
(milyon naira)
Dolar Karşılığı
(milyon dolar)
Toplam Finans
İçindeki Payı (%)
Karz-ı Hasen 22.038,01 72,37 46,39
Mudârebe Yatırım
Hesapları
25.465,21 83,62 53,61
Mudârebe Vadeli
Mevduat
0,72 0,0024 0,00
Toplam Fonlama 47.503,94 156,00 100
Kaynak: Jaiz Bank yıllık ve İslami bankacılık pencerelerinin yönetim hesaplarından derlenmiştir
Yukarıdaki tabloda karz-ı hasen ve mudârebe, Nijerya’daki İslami bankaların yaygın olarak
kullandıkları fonlama kaynaklarını teşkil etmektedir. Fonlama kaynaklarının yüzde 53,6’sını
mudârebe yüzde 46,4’ünü ise karz-ı hasen oluşturmaktadır. Bu iki ürün, zarar paylaşımlı mevduat
ve ücretsiz fon kaynakları sağladığından İslami bankalar tarafından desteklenmektedir.
Finansman tarafında ise kurumsal ve bireysel müşteriler için kullanılan ürünler aşağıdaki iki
tabloda özetlenmektedir.
24 Bu ürünlerin detaylarına, Jaiz Bank, iki İslami bankacılık penceresi ve Tijara Mikrofinans bankasının internet sitelerinden
ulaşılabilir: ,