İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
44
bu finansman trendinin altında yatan faktörlerden bazıları şunlardır:
(a) Satın alma vaadini güvence altına almak için murabahada hâmiş ciddiyye (Kapora)
kullanılması.
(b) Kâr marjının tarihsel piyasa trendi dikkate alınarak belirlenmesi ve mümkün olduğunca kısa
vadeli olarak ayarlanması; böylelikle murabaha gibi sabit gelirli araçların teşvik edilmesi.
(c) Tercih edilen finansman ürünlerinin sabit gelirli olması nedeniyle gelirin doğru bir şekilde
tahmin edilmesi.
(d) İcâre sözleşmesinde müşteri, doğal afet (mücbir sebep) nedeniyle gerçekleşen herhangi bir
kaza durumu hariç (bunu bankalar tespit edecektir) masrafları kendisine ait olmak üzere
kiralayanın çıkarlarını koruyacak şekilde varlığı muhafaza eder.
(e) Doğal afetlerin etkisini azaltan bir sigorta olarak tekâfülün kullanılması.
(f) Normalde istisna veya müşâreke ile finanse edilen projenin tasarlanma süresinin uzaması,
İslami bankaların bu ürünleri kullanma konusunda cesaretlerini kırmaktadır.
(g) İslami bankalar, projeleri değerlendirmek ve izlemek amacıyla gereken uzmanlığa sahip
değildir ve bu durum İslami bankaları mudârebe veya müşâreke ile bu tarz projeleri finanse
etmekten vazgeçirmektedir.
Bu yüzden Nijerya’da İslami bankacılık sektöründe bireysel finansman (murabaha, icâre ve karz-ı
hasen) yüzde 94,46’lık payla pazara hâkimdir ve kurumsal finansman (müşâreke ve istisna)
yalnızca yüzde 5,54 paya sahiptir.
3.1.4 NİJERYA’DA İSLAMİ SERMAYE PİYASALARI
İslami Fonlar
Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’ndan (SEC) elde edilen verilere göre, 31 Aralık 2016
itibarıyla iki İslami fonun toplam Net Aktif Değeri (NAD)25, 7,3 milyon ABD dolarıdır ve aşağıda
tablo 19’da gösterildiği gibi bu rakam 722 milyon dolarlık tüm yatırım fonları piyasasının yüzde
1,01’ine denk gelmektedir.
Tablo 19: İslami Fonların Net Aktif Değeri
İslami Fonlar 31 Aralık 2016
itibarıyla NAD
(milyon dolar)
Tüm Yatırım
Fonlarına ilişkin NAD
(milyon dolar) – 31
Aralık 2016
İslami Fon/Tüm
Yatırım Fonları (%)
Lotus Helal Yatırım Fonu 6,85
Stanbic IBTC İman Fonu 0,48
Toplam 7,33 722,45 1,01
Kaynak: Menkul Kıymetler ve Borsalar Komisyonunun internet sitesinden alınmıştır.
İslami sermaye piyasasındaki önemli oyunculardan biri olan Lotus Capital’in 26 internet sitesinde
yer alan bilgilere göre fon yöneticisi tarafından şu beş temel ürün sunulmaktadır: Helal Fon, Helal
Sabit Gelirli Fon, Hac Planı, Hisse Senetleri Piyasasında Alınıp Satılan Fon ve 2009’da oluşturulan
25 Tüm yatırım fonunun (İslami fon ve geleneksel fon) net aktif değeri, SEC’nin İnternet sitesinde gösterilmektedir: www.sec.
26 Ürünlerin detayları Lotus Capital’in İnternet sitesinde verilmektedir:
products/halal-funds