İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
37
mevcut olduğu (2016’nın başında) başlıca ülkeler aşağıda verilmektedir. Bunlar arasından bu
rapora dâhil edilen ülkelerin altı çizilmiştir.
øø Malezya
øø Suudi Arabistan
øø İran
øø Sudan
øø BAE
øø Katar
øø Kuveyt
øø Bahreyn
øø Türkiye
øø Pakistan
øø Endonezya
øø Birleşik Krallık
øø Bangladeş
øø Mısır
øø Nijerya
øø Singapur
øø Ürdün
øø Umman (2016’da girmiştir)
øø Güney Afrika
Son olarak, dünyada tekâfül sektörü başlıca İslami finans pazarlarında sektörün büyümesini
engelleyen bazı önemli güçlüklerle karşı karşıyadır. Bunlardan ilki ve en önemlisi, İslami
bankacılığın ve/veya İslami sermaye piyasalarının mevcut olduğu birçok Müslüman ülkede bile
tekâfül, tekâfülle ilgili ihtiyaçlar, Şer’i temelleri, nasıl çalıştığı ve geleneksel sigorta ile arasındaki
farkları hakkında farkındalık eksikliği olmasıdır. Ancak, Müslüman ülkelerde İslami bankacılık
ve İslami sermaye piyasaları segmentleri genellikle talebe dayalı büyüme yaşamaktadır. İkincisi,
yukarıda belirtildiği gibi, hem hayat tekâfülü hem de genel tekâfül pazarında faaliyet gösteren
tekâfül işletmeleri (tam teşekküllü ve pencereler) retekâfül şirketlerinin sayısının yetersiz olması
gibi bir sorunla karşı karşıya olmasıdır. Örneğin Pakistan’da 2010’dan önce Pakistan Menkul
Kıymetler ve Borsalar Komisyonu (SECP), ihtiyaç nedeniyle tekâfül işletmelerinin geleneksel
mükerrer ihraççılardan retekâfül hizmetleri almalarına izin vermiştir. Üçüncüsü, çeşitli ülkelerde/
bölgelerde tekâfül, tekâfül pencereleri veya retekâfüle ilişkin gelişmiş hukuki çerçevelerin
genellikle olmamasıdır.
Özetle, tekâfül sektörünün karşı karşıya olduğu bazı önemli sorun ve güçlükler şunlardır:
• Tüketici bilincinin olmaması: Tekâfül sektörü birkaç yıldır mevcut olmasına rağmen
nüfuz düzeyinde beklenen artış henüz gerçekleştirilememiştir. Birçok tüketici hâlâ bir
alternatif olarak tekâfülden haberdar değildir ve bazıları, tekâfülü geleneksel sigortacılığın
İslami dünyaya uyarlanmış bir hâli olarak görmekte ve Şer’i uyumlu bir araç olduğu
fikrini reddetmektedir. Ayrıca, gelişen ülkelerde bireyler, menkul kıymetler ve emeklilik
planlamasının önemini yeterince anlamamaktadır; dolayısıyla tekâfül sektörüne yeterince
ilgi gösterilmemektedir. Tekâfüle dair düzenlenen eğitimlerin çoğu ilgili uygulayıcılar
ve yatırımcılar arasında organize edilmektedir ve hedef nüfusa yönelik bilinçlendirme
kampanyaları çok yetersiz kalmaktadır.