İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
120
İslami Sigortacılık Segmenti
Bangladeş’te sigortacılık sektörü, ülkenin bağımsızlığını kazanmasından sonra biri hayat sigortası
ve biri genel sigorta şirketi olmak üzere iki ulusal sigortacılık şirketinin ve bir yabancı sigortacılık
şirketinin kurulmasıyla ortaya çıkmıştır. 80’li yılların ortasındaki devletleştirilmiş işletmelerin
elden çıkarılması hareketi kapsamında, özel sigortacılık şirketleri sektöre girmeye başlamış ve
sektör genişlemiştir. Hâlihazırda, ülkenin sigortacılık sektörü 2010 tarihli ‘Sigortacılık Kanunu’
kapsamında faaliyet gösteren altmış iki şirketten oluşmaktadır. Bunlardan on sekizi, biri yabancı
şirket, biri devlete ait şirket olmak üzere hayat sigortası şirketleri iken geri kalan kırk dört şirket,
biri devlete ait olmak üzere genel sigortacılık şirketleridir.
Bangladeş’in sigortacılık sektörünü güçlendirmek amacıyla, bağımsızlıktan bu yana Hükümet
tarafından yapılan girişimler, 2010 yılında başarılı bir şekilde atılan birkaç adım haricinde herhangi
bir radikal değişiklik gerçekleştirememiştir. Sigortacılık Geliştirme ve Düzenleme Kurumu (IDRA)
Bangladeş’te sigortacılık sektörünü kontrol etmek, yönlendirmek ve denetlemekle görevli
düzenleyici kurumdur. Hükümet, düzenleyici çerçeveyi daha da güçlendirmek ve sektörü
operasyonel olarak canlı hale getirmek için 03 Mart 2010 tarihinde iki sigortacılık kanunu
çıkarmıştır. 18 Mart 2010 tarihinde yürürlüğe giren yeni kanunlar, 2010 tarihli Sigortacılık Kanunu
ve 2010 tarihli Sigortacılık Geliştirme ve Düzenleme Kurumu (IDRA) Kanunudur. Maliye Bakanlığı
Banka ve Finansal Kurumlar Müdürlüğü son olarak 2014 tarihli Ulusal Sigorta Yönetmeliği
taslağını hazırlamıştır. Söz konusu yönetmelikte sigortacılık sektörünün stratejik uzun vadeli ve
kısa vadeli hedefleri tanımlandığından, yönetmelikte yer alan tavsiyelerin Bangladeş’in sigorta
piyasasını iyileştirmesi beklenmektedir.
Bangladeş’te İslami Sigortacılık Sektörü
Bangladeş’te 1983 yılında İslami bankacılık sisteminin başarılı bir şekilde hayata geçirilmesinden
sonra İslami sigortacılığın uygulamaya konulmasının önemli olduğu düşünülmüştür. Bangladeş’te
İslami sigortacılık (Tekâfül) şirketleri, 1999 yılında faaliyete geçmiştir. Bangladeş’teki İslami
sigortacılık sektörü şu anda üç tam teşekküllü İslami hayat dışı sigorta şirketi, sekiz tam teşekküllü
İslami hayat sigortası şirketi ve İslami sigortacılık pencereleri olan on altı geleneksel hayat
sigortası şirketinden oluşmaktadır. İslami sigortacılık şirketleri (hem hayat hem de genel) kendi
Şer’i denetim kurullarını oluşturmuştur. Tüm Şer’i denetim kurulları, Şer’i Konseyler arasında
koordinasyon ve işbirliği için Bangladeş’in İslami sigortacılık şirketlerine yönelik bir ‘Merkezi Şer’i
Konseyi’ oluşturmuştur.
Ülkede faaliyet gösteren altmış iki sigortacılık şirketi bulunmaktadır; daha öncede belirtildiği
gibi bunların içinden üç genel sigorta ve sekiz hayat sigortası şirketi, İslami Şer’i uyumlu olarak
faaliyet göstermektedir. On dört geleneksel hayat sigortası şirketi, geleneksel departmanlarının
yanı sıra İslami sigortacılık pencereleri açmıştır. İslami sigortacılık veya tekâfül şirketleri,
geleneksel sigortacılık kanunu kapsamında faaliyet göstermek zorunda olduklarından, şartların
eşit olmaması nedeniyle çeşitli güçlüklerle karşı karşıya kalmaktadır. Çıkarılması istenen Tekâfül
Kanunu bugüne kadar hükümet tarafından değerlendirmeye alınmamıştır. Sonuç olarak Tekâfül
işletmeleri eşit şartlar altında faaliyet gösterememektedir. Örneğin borsada İslami sigortacılık
şirketlerinin fonlarını Şer’i uyumlu olarak faaliyet gösteren şirketlere yatırması zorunludur. Bu
şirketlerin sayısı az olduğundan yatırım seçenekleri ve getiriler sınırlıdır. 2010 tarihli Sigortacılık
Kanununda, kurulması önerilen Sigortacılık Geliştirme ve Düzenleme Kurumunun (IDRA) doğru
bir şekilde işlemesi için Şer’i danışmanların atanması öngörülmektedir. Maalesef hükümet, Mart
2010 tarihli Kanunda öngörülmesine rağmen İslami sigortacılık ilkelerin hazırlanması için henüz
beş üyeli kurulu oluşturmamıştır. Ancak, 2010 tarihli Sigortacılık Kanunu, sigortacılık sektörünün