İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
56
2008 5.498,00 29 4.958,40 24
2009 7.015,00 43 5.621,40 30
2010 7.815,00 47 6.121,00 32
2011 7.915,40 48 5.876,00 31
2012 9.790,40 54 6.883,00 32
2013 11.994,40 64 7.553 36
2014 12.956,40 71 7.105 35
2015 16.114,00 87 9.902 47
2016 20.425,40 100 11.748 52
Kaynak: OJK İslami Sermaye Piyasası İstatistikleri Ocak 2017
Devlet sukuku ihracı, Ulusal Şer’i Menkul Kıymetler Kanununa (Undang-Undang Surat Berharga
Syariah Negara/SBSN) dair 19 sayılı Yasanın (2008) çıkarılmasından sonra ancak 2008’de
başlamıştır. Bu, hükümetin bütçe açığını finanse etmek amacıyla yeni bir fonlama kaynağı olarak
İslami menkul kıymetler ihraç etmesine olanak tanımıştır. Devlet sukuku yalnızca hükümetin bütçe
açığını finanse etmek (genel finansman) amacıyla değil, aynı zamanda altyapı inşaat çalışmalarına
ilişkin proje finansmanı için de ihraç edilmektedir. Ayrıca Endonezya’da devlet sukuku, İslami
finans sektörü ve yatırımcılarına yönelik olarak likidite yönetim aracı olarak da kullanılmaktadır.
Şu anda Endonezya’nın sukuk piyasasına devlet sukuku hâkimdir. 2016’da kırk sekiz kez
gerçekleştirilen ihraçlarla toplam devlet sukuku ihracı 565,74 milyar IDR ve toplam itfası
gelmemiş sukuk miktarı 413,84 milyar IDR’ye ulaşmış ve son beş yılda yaklaşık yüzde 32,20
CAGR yakalanmıştır. Aşağıdaki tabloda 2009-2014 arasında Endonezya’da gerçekleştirilen her
türden devlet sukuku ihraçları özetlenmektedir.
Tablo 25: Devlet Sukuku İhraçları (milyar IDR)38
Sukuk Sözleşme Türü 2009 2010 2011 2012 2013 2014
İslami Sabit Oranlı
Sukuk (IFR)
İcâre Satış ve Geri
Kiralama
5.976 12.126 16.736 17.136 16.586 16.586
Ritel Sukuk (SR) İcâre Satış ve Geri
Kiralama
5.556 13.590 20.931 28.989 35.924 47.906
Endonezya Devlet
Sukuku (SNI)
İcâre Satış ve Geri
Kiralama
6.110 5.844 14.962 25.466 50.584 40.470
Hac Fonu Sukuku
(SDHI)
İcâre el-hadamat 2.686 12.783 23.783 35.783 31.533 35.533
İslami Hazine
Bonosu (SPN-S)
İcâre Satış ve Geri
Kiralama
1.320 195 8.633 5.165
Proje Bazlı Sukuk
(PBS)
Kiralanacak İcâre
Varlığı
16.714 26.030 30.181
Toplam 20.328 44.344 77.733 124,28 169,29 175.842
Kaynak: Endonezya Maliye Bakanlığı (2016)
Yaygın Olarak Kullanılan Finansal Araçlar
Endonezya Ulema Konseyi Ulusal Şeriat Kurulu (DSN-MUI), Endonezya’da izin verilen sukuk
sözleşmeleri olan mudârebe, murabaha, müşâreke, selem, istisna ve icâre hakkında 32/DSN-
38 Erişim adresi: