İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
49
İleri İslami Bankacılık ve Finans alanında eğitim programı sunmaktadır. Programda, İslami
finans mühendisliği ve İslami mikrofinans konularını içeren İslami sermaye piyasalarına dair
bir modül bulunmaktadır.
Ayrıca, Nijerya’da İslami Muhasebe ve Finans Enstitüsü36, Sertifikalı İslami Finans Uzmanı
(CIFP) gibi sertifika verilen bazı programlar sunmaktadır. Programın bir kısmı, İslami finans
piyasası, araçları ve ürünlerine dair kapsamlı bir eğitim içermektedir. Benzer şekilde,
Kano’daki Bayero Üniversitesi Uluslararası İslami Bankacılık ve Finans Enstitüsü37, İslami
bankacılık ve finans, İslami sermaye piyasası ve tekâfül alanında mesleki sertifikaların
verildiği sertifikasyon programları düzenlemektedir.
Nijerya’da İslami finansal mühendisliğin düzeyi çok düşüktür. Ancak, ilgili alanda kapasite
gelişimi için platform sağlayan bazı kuruluşlar bulunmaktadır ve bu, Nijerya’da İslami finans
alanında finansal mühendislik için umut verici bir geleceğe işaret etmektedir.
3.1.6 POLİTİKA TAVSİYELERİ
İslami finans sektörü, bazı temel göstergelerin büyüme potansiyelini ortaya koyduğu gibi
büyüme adına gelecek vadeden Nijerya’nın finansal ortamındaki son zamanlarda önem kazanan
bir gelişmedir. Bu sektöre ilişkin yapılan bir analiz, İFK’lar tarafından temel İslami finansal
sözleşmelerin çoğunun sunulduğunu, ancak aşağıdaki sözleşmelerin daha yaygın olduğunu ortaya
çıkarmıştır: Karz-ı Hasen, Mudârebe, Murabaha ve İcâre. Sektör ayrıca yeterli bir İslami finans
mimarisinin olmaması nedeniyle güçlükler yaşamaktadır ve bu durum, büyümesi ve gelişimi için
tehdit teşkil etmektedir. Yasal ve düzenleyici ortamlar, İslami finans çalışmalarının etkin bir şekilde
desteklenmesi için henüz tam olarak geliştirilmemiştir. Hukuk sistemi, CBN gibi düzenleyici
kurumların İFK’lar için sağlam likidite yönetim araçları oluşturma imkânını kısıtlamaktadır. Buna
ek olarak, ürün geliştirme çalışmaları sırasında hukuki şartların belgelendirilmesinde işletmelere
bazı zorluklar çıkarmaktadır. Ayrıca, İFK’lar, geleneksel araçlar dışında sofistike İslami finansal
araçlar oluşturmak açısından yeterli bilgi ve uzmanlığın olmaması nedeniyle kısıtlılıklara maruz
kalmaktadır. Bu, kurumların yenilik yapma kabiliyetini olumsuz bir şekilde etkilemektedir ve
Nijerya’da İslami finansal araçların çeşitlendirilmesini sınırlandırmaktadır. Ancak, ülkede İslami
finans alanında finansal mühendislik eğitimleri veren bazı eğitim kurumları olması nedeniyle
zaman içinde İslami finansal araçların geliştirilmesine dair yenilikleri görmeye başlayacağımıza
dair büyük beklentiler mevcuttur. Bunun, işletmelerin bilgi açığını kapatması ve ürün geliştirme
çalışmalarında yeniliklerin yapılmasını kolaylaştırması beklenmektedir. Çeşitlendirilmiş İslami
finansal araçların uygun bir şekilde geliştirilmesi açısından aşağıdaki tavsiyelere uyulması kritik
öneme sahiptir:
• İFK’lara yönelik ayrı bir hukuki çerçevenin oluşturulması gerekmektedir. Bu, düzenleyici
kurumların İslami finans sektörünü derinleştirecek bazı araçlar geliştirmesini
kolaylaştıracaktır. Ayrıca, İFK’ların ürün geliştirme çalışmaları sırasında hukuki şartları
belgelendirmelerini daha kolay hale getirecektir.
• Nijerya’da İslami finansın düzenli bir şekilde büyümesi ve gelişmesine olanak tanımak
amacıyla düzenleyici çerçeveler arasındaki tutarsızlıkların giderilmesi gerekmektedir.
• Düzenleyici kurumlar, İslami finans mühendisliğine dair bir programı eğitim planlarına dâhil
etmelidir. Böylelikle kurumların oluşturabilecekleri finansal olarak tasarlanmış tüm ürünler
denetmenler tarafından daha iyi bir şekilde anlaşılıp incelenebilir.
• İFK’lar, sofistike ürün geliştirme/farklılaştırma çalışmalarındaki bilgi eksikliğini ele almak için
36 Enstitünün verdiği eğitimlerin ayrıntıları için erişim adresi:
37 Derslerin detayları için erişim adresi: