İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi

bankalar toplam 610 milyar rupi değerinde likit varlıklara sahipti ve öz sermaye kârlılığı

ortalama yüzde 10,6 iken bu oran geleneksel bankacılık sektöründe yüzde 14,4 olarak

gerçekleşmiştir

• Pakistan’da İslami bankaların esas itibarıyla geleneksel bankacılık kurumlarının bir taklidi

olmak yerine daha çok finansal aracı ve ticaret aracıları olması gerektiğine dair artan bir

farkındalık söz konusudur. Ancak, mevcut İslami bankacılık işletme biçimi ağırlıklı olarak

mevcut geleneksel ürünlerin ‘İslamileştirilmesine’ yönelmiştir. Bu durum, İslami bankacılıkta

yenilikleri ve ürünlerin çeşitlendirilmesini kısıtlamaktadır.

• Sektörün çiftçiler, KOBİ’ler, genç üniversite öğrencileri, küçük ölçekli girişimciler gibi belirli

nüfus kesimlerinin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yeni ürünler geliştirmesi gerekmektedir.

İslami bankacılık segmenti ayrıca Şer’i uyumlu bir kâr oranı karşılaştırma ölçütüne

(

benchmark

) ihtiyaç duymaktadır.

• Büyük şirketlere azalan müşâreke, icâre ve müşâreke esaslı sukuk gibi Şer’i uyumlu

ürünlerle projelerini ve uzun vadeli borçlarını finanse etmeleri açısından teşvikler verilmesi

gerekmektedir. Son zamanlarda bunu yapan K-Electric, Fatima Fertilizers gibi örnekler çok

az sayıdadır.

• Genç yaş grubunu (15-24 yaş) İslami bankacılığa çekmek amacıyla daha fazla tasarruf hesabı

ürünü geliştirilebilir. Örneğin UBL Ameen (United Bank’ın İslami penceresi), önemli ölçüde

daha yüksek kâr oranlarıyla Çocuklara Yönelik Tasarruf Hesabı (18 yaş altı) sunmaktadır.

• 2016’da SBP, Şer’i uyum şartlarını karşılayan şirketlere yüzde 2 vergi iadesi verileceğini

duyurmuştur. Gübre, Yazılım Mühendisliği, Çimento, Enerji ve Gaz, Telekomünikasyon,

Motorlu Taşıt gibi finans dışı sektörlerde faaliyet gösteren daha fazla firmanın Şer’i uyum

sağlamasını teşvik etmek adına vergi iadesi/tatili gibi etkili teşviklerin politikalarla hayata

geçirilmesi gerekmektedir. Bu, İslami varlık yönetimi sektörüne de yatırım yapılabilecek

daha çeşitli bir hisse senedi portföyü sağlayarak yardımcı olacaktır.

• Finansal teknolojiler, İslami bankacılık sektöründe önemli bir kırılmaya yol açmaktadır.

İslami bankaların akıllı telefon teknolojisi, veri analizi, mobil bankacılık gibi alanlarda daha

fazla teknik eğitim ve uyarlamaya ihtiyacı vardır.

• Özellikle genel tekâfül bağlamında retekâfül sağlayıcılarının geliştirilmesi gerekmektedir.

• İslami bankacılık ve İslami sermaye piyasaları segmenti için önümüzdeki on beş yılda

önemli bir fırsat, Çin-Pakistan Ekonomik Koridorudur. Altyapı finansmanı, Gwadar

havalimanı, enerji ve elektrik gibi 46 milyar dolar değerindeki projelerin çoğu için Şer’i

uyumlu finansman yapılarının kullanılması politikanın önemli bir kısmını oluşturmalıdır.

65 SBP İslami Bankacılık Bülteni, Aralık 2016, sayfa 8-9.