İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
77
Pakistan’da 2005’te Tekâfül Kurallarının oluşturulmasının ardından Vekâlet -Mudârebe-Vakıf
modeli geliştirilmiştir. Bu, kısmen Vekâlet-Mudârebe modeli gibi daha önce geliştirilen modellere
yönelik eleştiriler (örneğin tekâfül fonunun mülkiyetinin işletmede olmasına ilişkin) dikkate
alınarak dizayn edilmiş olup Müftü Muhammad Taqi Usmani, Tekâfül Fonunun bir Vakıf olarak
ilan edilmesini önermiştir. Vekâlet -Mudârebe-Vakıf modeli olarak anılan tam karma model artık
Pakistan’da hem Hayat Tekâfülü hem de Genel Tekâfül için kullanılmaktadır ve SECP tarafından
Vakıf senedi ile birlikte onaylanmıştır. Aşağıdaki şekilde karma Vekâlet -Mudârebe-Vakıf modeli
gösterilmektedir.
Şekilde görüldüğü gibi Pakistan’da Hayat Tekâfülü ve Genel Tekâfülde kullanılan modeller
arasındaki ana fark, Hayat/Aile Tekâfülünde ayrı bir Katılımcı Tekâfül Fonunun (KTF) olmasıdır. Bu,
tüm katılımcıların sigorta tazminatlarının ödendiği Vakıf fonudur. Katılımcılar veya lehtarlar risk
kapsamı Tekâfül primlerini ödediğinde bu primler ilk olarak Katılımcı Yatırım Fonuna (KYF), daha
sonra bir kısmı da KTF’ye aktarılır. Vakıf senedine göre fonlar Vakıf fonuna aktarıldığında (bu fonun
sahibi İşletme veya Katılımcılar değil, yalnızca Allah’tır), fonun kurulma amacı dışında hiçbir amaçla
çekilemez. Katılımcıların risk kapsamına ilişkin tüm tazminatları bu Vakıf fonundan ödenir. Bir müşteri
geri çekildiğinde veya poliçenin vadesi dolduğunda KYF’nin yanı sıra KTF’den de bakiyesini alır.
Şekil 11. Pakistan’da Kullanılan Karma Vekâlet -Vakıf-Mudârebe Modeli
Tekâfül
Katılımcılar
Katılımcı Yatırım
Fonu (KYF)
Tekâfül İşletmesi
(Vekil)
Tazminatların
ödendiği Vakıf
Fonu (veya Katılımcı
Tekâfül Fonu-KTF)
Tekâfül
Katılımcılar
Katılımcı Yatırım
Fonu (KYF)
(Bu Vakıf Fonudur)
Tekâfül İşletmesi
(Vekil)
KYF’den tazminatların ödenmesi + varsa fazlalıkların katılımcılara dağıtılması
Pakistan’da Hayat Tekâfülü için Kullanılan Karma Vekalet-Vakıf-Mudârebe Modeli
İşletme ve Katılımcılar Arasında Paylaşılan KYF
Yatırımı Kârı
Pakistan’da Genel Tekâfül için Kullanılan Vekalet Mudârebe Vakıf Modeli
İşletme ve Katılımcılar Arasında Paylaşılan KYF
Yatırımı Kârı
Mudârebe
Katkı payları/primler
Tekâfül Fonu
Katkı Payları
Vakıf Fonunun işletimi
için Vekalet ücreti
Tazminat
ödemesi
Varsa fazla tutarların
katılımcılara dağıtılması
Vakıf
Mudârebe
Katkı payları/primler
KTF için Vekalet
Ücreti
Vekalet
Yatırımların
yönetilmesi için
Mudaribin payı
Vekalet
Tekâfül İşletmesi KYF ve
KTF’yi işletir ve Mudârip
olarak tüm kârları paylaşır.
KYF’nin işletimi için
Vekalet Ücreti (yatırım
yönetimi)
Kaynak: Yazar tarafından derlenmiştir.