İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
173
gerektirmeyen hizmetler bakımından ön planda yer almıştır. BK, yetmişi aşkın eğitim kurumunda
eğitimler sunarak, lisans ve lisansüstü seviyesinde İslami finans eğitimlerinin açık arayla en büyük
sağlayıcısıdır.
3.10.2 BİRLEŞİK KRALLIK’TA İSLAMİ BANKACILIK
Avrupa içinde, BK, yalnızca Avrupa’da değil, aynı zamanda küresel bir bakış açısıyla İslami finansın
merkezi haline gelmek için büyük adımlar atmaktadır. BK’daki Şer’i uyumlu finansal araçların
tarihi yaklaşık otuz yıl öncesine dayanmaktadır, ancak son zamanlardaki çalışmalar sektörü ilgi
odağı haline getirmiştir.
Avrupa’da İslami finansın odak noktası olarak BK’nın gelişimine katkıda bulunan faktörler,
sadece tüketicilerden gelen taleple değil, aynı zamanda devlet desteği ve uygun bir düzenleyici
ortam sayesinde ortaya çıkmıştır. Hükümet adına bu düzenleyici değişikliklerin bazıları küresel
oyuncuların ilgisini çekmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gelişime katkıda bulunan bazı önemli
düzenleme değişiklikleri aşağıda belirtilmiştir.
• İslami ipotekler üzerindeki çifte verginin kaldırılıp İslami ipoteklere ilişkin vergi indiriminin
şirketlerin yanı sıra bireyleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi,
• Getiri ve gelir ödemelerine faizmiş gibi muamele edilebilmesi için borç ihraçlarına ilişkin
düzenlemelerde reform yapılması. Bu, Londra’yı sukuk ihracı ve ticareti açısından daha
çekici bir yer haline getirmektedir,
• İslami finansın düzenleyici muamelesinin kanuni hedefleri ve ilkeleriyle tutarlı olmasını
sağlamak amacıyla Finansal Hizmetler Kurumunun (FSA) gerçekleştirdiği girişimler.
BK, Avrupa pazarlarında İslami bankacılığın lideri olarak kabul edilmektedir. (Aşağıdaki şekle
bakınız)
Bu girişimlerle, batılı bankalar BK’da İslami finans sektörüne giriş yapmışlar ve ülkede Müslüman
tüketicilere Şer’i uyumlu finansal ürünler sunmaya başlamışlardır. Bu büyüme, 1990’larda Körfez
bankalarının Müslümanların konut ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla icare finansmanı ve murabaha
ilkesine dayalı İslami ipotekler sunarak BK pazarına girmesiyle başlamıştır. Başlangıçta bu araçlar,
çift damga vergisi uygulandığı için maliyet kaygıları gibi maliyet sorunları ile karşı karşıya kalmıştır.
2004 yılında çifte vergilendirme rejiminin kaldırılması, bu araçların ana akımlaştırılmasının önünü
açmıştır. BK’da faaliyet gösteren on büyük küresel banka, İslami finans hizmetlerinin sunulması
amacıyla birimler kurmuştur. BK aynı zamanda Müslüman olmayan ülkelerdeki ilk tam teşekküllü
İslami bankaya da ev sahipliği yapmaktadır. Gerçekten bağımsız çalışan İslami bankaların sayısı
son birkaç yılda artmıştır ve 2017 yılı itibarıyla ülkede faaliyet gösteren beş tam teşekküllü İslami
banka bulunmaktadır.