İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
127
Tekâfül şirketleri kendi Şer’i uyumlu ürünlerini de çeşitlendirmeli ve müşterilerin ihtiyaçlarını
karşılamada yeni ürünleri hayata geçirmelidir. Ancak Şer’i dayanaklı yeni ürünler ve bunların
hem hayat sigortası hem de hayat dışı sigorta hizmetleri veren İslami tekâfül şirketlerine yönelik
değerlemeleri ile ilgili tek bir nitelikli aktüer vardır. Tekâfül şirketleri, yeni ürünler için aktüerden
sertifika almakta büyük zorluklar çekmektedir ve bu nedenle son yıllarda hiçbir yeni ürünü hayata
geçirememiştir.
Özetle, Bangladeş’te İslami finansa yönelik genel tavsiyeler şunlardır:
Bangladeş’teki BB, BSEC, IDRA, MRA gibi düzenleyici kurumların, İslami sermaye ve tekâfül
piyasalarının geliştirilmesi ve işletilmesi için sağlam kolaylaştırıcı ortamlar tesis etmesi
önerilmektedir.
İslami bankacılık mevzuatı çerçevesinin, yalnızca bazı düzenlemeler ve kurallar yerine İslami
Bankacılık Kanunu ve tekâfülü de içeren Sigortacılık Sektörü Kanunu gibi düzenlemeler çıkarılarak
desteklenmesi önerilmektedir.
1991 tarihli Bankacılık Şirketleri Kanunu, 2003 tarihli Finansal Kuruluşlar Kanunu, 1938 ve 2000
tarihli Sigortacılık Kanunu’nun güncellenmek üzere gereken kapsamlı ve detaylı incelemeye tabi
tutulması amacıyla uygun kurumlar tarafından girişimlerde bulunulması ve ayrıca bu kanunların
İslami bankacılık, İslami BDFK’lar, tekâfül şirketleri için ve Şer’i uygunluğa yönelik olarak sağlam
bir temel teşkil etmesinin sağlanması önerilmektedir.
Bangladeş Bankasının İslami Bankacılığa Dair Kılavuz İlkeler, Risk Bazlı Sermaye Yeterliliğine
Dair Kılavuz İlkeler (2014) ve Bankalarda İç Kontrol ve Uygunluğa Dair Kılavuz İlkeler (2016)
dokümanlarında Basel III ile uyumlu güncellenmiş düzenleyici asgari sermaye yeterliliği şartlarının,
İslami yatırım biçimlerine ilişkin risk faktörlerinin, Şer’i denetim uygulamasının yer alması ve
AAOIFI kılavuz ilkelerinin ve IFSB kılavuzunun bankaların uyması gereken politika dokümanları
olarak sunulması önerilmektedir. İslami bankaların ve İslami BDFK’ların, IFSB ve AAOIFI’nin bu
standartlarına ve hukuki araçlarına uyması zorunlu hale getirilmelidir.
Merkez bankası sorumluluğundaki kurumlara rehberlik etmek ve onları denetlemede gerekli
politikaların oluşturulması amacıyla Merkez Bankası bünyesinde bir Ulusal Şer’i Denetleme
Kurulunun kurulması önerilmektedir. Bununla birlikte, Menkul Kıymetler ve Borsalar Komisyonu,
İslami sermaye piyasasını ürün ve araçlar ile kolaylaştırmaya ve sermaye piyasası faaliyetlerinde
bulunan finansal kurumları düzenlemeye yönelik politikaları oluşturmak için gerekli uzmanlığı
kazanmalıdır.
Bangladeş Sigortacılık Kurumunun (IDRA) İslami tekâfül sektörü (hem hayat tekâfülü hem de
genel tekâfül şirketleri) için uygun kurallar ve düzenlemeler geliştirmeye azami özen göstermesi
önerilmektedir. Tekâfül şirketlerinin izleyeceği tekâfül modellerini açıkça belirtmeleri gerekir.
Takaful şirketlerinin faaliyetlerini takip etmek adına IDRA, Tekâfül şirketlerinin faaliyetlerini izlemek
ve denetlemek üzere kendi Tekâfül Departmanı’nı kurmalıdır. IDRA ayrıca tekâfül işletmelerine,
bu sektör için gerekli uzmanlığı kazanmak amacıyla kendi eğitim ve araştırma akademilerini
kurmalarını tavsiye edebilir.
Pazarın bütünlüğünü desteklemek ve giderek daha sofistike bir hale gelen yatırımcı sınıfının
taleplerini karşılamak açısından İslami sermaye piyasalarının politika ve piyasa uygulamalarının
güçlendirilmesi önerilmektedir. İslami bankalar ve tekâfül işletmelerinde likidite yönetimi ihtiyacı,
Malezya, Kuveyt ve Bahreyn gibi çeşitli ülkeleri, İslami finansal kuruluşlar tarafından varlıkların
yönetimini kolaylaştırmak amacıyla sukuku uygulamaya koymaya itmiştir.