İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
133
Ayrıca, ilim adamlarının ülke içinde rekâbet halindeki
iki İFK’da görev yapmasına izin verilmez ve en fazla
dört rakip olmayan kurumda çalışabilirler. Ayrıca,
yönetim kurulu toplantılarının en az yüzde 75’ine
katılmaları gerekmektedir; aksi takdirde görevden
alınabilirler. Şer’i kurullar yılda en az dört kez
toplanmalı ve bankanın yıllık raporundaki toplantı
sayısını açıklamalıdır. Fıkıh âlimleri, hem toplu hem de
bireysel olarak performans değerlendirmelerine tabi
tutulacaktır.
Umman Merkez Bankası, Şer’i kurullarda olası
çıkar çatışmalarına ve gevşek standartlara ilişkin
şikâyetlerin ele alınmasında bu hükümlerin çok yararlı
olacağına inanmaktadır. Ancak, Şer’i yönetişimi daha
da güçlendirmek adına, ayrıca bir Merkezi Şer’i Kurul
resmi olarak hayata geçirilmiştir96 .
Teverruka Dair Kısıtlama Genel bir kural olarak Emtia Murabahası İşlemleri
(EMİ) veya teverruka izin verilmemektedir.
Dış Şer’i Değerlendirme Yıllık finansal denetimin yanı sıra İslami bankalar Şer’i
değerlendirme yapılması amacıyla dış denetçilerden
hizmet almakla yükümlüdür. Bu değerlendirme,
İBK’ların Şer’i Denetim ve Uyum Birimleri tarafından
gerçekleştirilen rutin iç Şer’i denetimlerine ve
uygunluk değerlendirmelerine ek olarak yapılır.
Bağımsız İş Görevi İslami bankacılık pencerelerinin iş görevlerinde özel
personel tutması gerekmektedir. Ayrıca, pencerelerin
geleneksel bankacılık şubeleri aracılığıyla İslami
bankacılık ürünleri ve hizmetleri sunmasına izin
verilmemektedir.
Ayrı Temel Bankacılık Sistemleri Umman Merkez Bankası, İslami bankacılık
pencerelerinde Şer’i uyumlu finansman ve yatırım
faaliyetlerinin yürütülebileceği ayrı bir temel
bankacılık sistemini teşvik etmektedir. Bu sistemin
başka bir amacı da geleneksel banka ile İslami
bankacılık penceresi arasında fonların karışmamasını
sağlamaktır.
Muhasebe Standartları İBK’ların mali tabloları AAOIFI tarafından yayımlanan
Finansal Muhasebe Standartları’nın rehberliğinde
hazırlanacaktır.
Kaynak: Yazar tarafından derlenmiştir 96
Sultanlığın teverruk97 yasağı, sektörde likit fonların değerlendirilmesine ilişkin seçeneklerin
azalmasına dair endişeleri artırmıştır. Sonuç olarak bankalar, en azından sektör uyum sağlayana
kadar teverruka izin verilmesi konusunda merkez bankasına baskı yapmaya devam etmektedir.
Umman Merkez Bankası (CBO), fazla likidite fonlarını yatırmak adına Şer’i uyumlu ürünlerin
olmamasının önemli bir kısıtlılık olduğuna ve teverruk kullanımının yasaklanmasının bu
seçenekleri daha da azaltabileceğine inanmaktadır. Ancak, böyle bir yasağın yeniliği engellemek
96 Bkz. UmmanMerkez Bankası bünyesinde Yüksek Şer’i DenetimKurumunun kurulmasına ilişkinMerkez Bankası Yönetmeliği
No. BM/54/12/2013
97 Asıl Teverruk, bir tarafın bir satıcıdan bir varlığı ertelemeli ödemeyle satın alıp bunu nakit karşılığında üçüncü bir tarafa
sattığı bir uygulamadır. İşlemlerin finansal bir yükümlülük karşılığında gerçekleştirildiği organize teverruk, reel ekonomik
faaliyetlerle zayıf bağı nedeniyle bazı İslam âlimleri tarafından eleştirilmekte ve bir “aldatmaca” olarak nitelendirilmekte
ve dolayısıyla sektördeki kabul edilebilirliği zarar görmektedir (İİT Fıkıh Akademisi, 2009).