İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
158
3.9 VAKA ÇALIŞMASI: BAHREYN
3.9.1 GİRİŞ
Bahreyn128, yarısı göçmen olan 1 milyondan fazla nüfusu ile KİK’teki en küçük ekonomidir.
Enerji sektörü, ülkenin bu alanda yeniden yapılanmaya gitmesi ve yeni gelir akışları araması
nedeniyle toplam GSYH içinde çok büyük bir paya sahip olmasa da, kamu gelirlerinin çoğunu
üreterek, krallık ekonomisinin temel itici gücü olmaya devam etmektedir. Bahreyn’in ekonomisi,
nispeten çeşitlendirilmiş petrol dışı kaynakları, esnek ve dayanıklı inşaat ve turizm sektörleri
ve KİK fonlarından sağlanan altyapı yatırımları sayesinde petrol fiyatlarının düşmesi ve kamu
finansmanının zayıflaması gibi sorunlarla başa çıkabilmektedir.
Bahreyn, İslami finans alanında uzun süredir devam eden başarıları ve dünya çapında benzersiz
bir İslami banka yoğunlaşması nedeniyle vaka çalışması olarak seçilmiştir. Artan rekâbete rağmen,
ICD-Thomson Reuters İslami Finans Gelişim Göstergesi 2015’e göre Krallık, KİK’in lider İslami
finans piyasasıdır ve dünya genelinde doksan iki ülke arasında ikinci sırada yer almıştır129. 2014
yılında, tüm kesimleri kapsayan iyi oluşturulmuş bir hukuki çerçeveyle dünyada İslami finans
alanında en iyi yönetişime sahip ülke olarak kabul edilmiştir130. Bahreyn, küresel ekonomideki
aktif rolünün tanınmasıyla, 2015 yılında beşinci Küresel İslami Finans Ödüllerinde (GIFA) başka
bir başarıya imza atmıştır. Ayrıca, 22. Yıllık Dünya İslami Bankacılık Konferansının organizatörleri,
KİK’in FGG sıralamasında en üstte yer alan İslami Bankaların merkezi Bahreyn’de bulunan
bankalar olduğunu açıklamıştır131. Bahreyn aynı zamanda tanınmış uluslararası standart belirleme
kurumu olan AAOIFI’ye de ev sahipliği yapmaktadır. Sonuç olarak ülke, araştırmaya değer bir vaka
çalışması sunmaktadır.
Bahreyn’in Finansal Sistemine Genel Bakış
Bahreyn’in finans sektörü, oldukça gelişmiş ve çeşitlidir. Geleneksel ve İslami finans kuruluşları
ve piyasaları birbirlerine paralel olarak gelişmektedir. Bu kuruluşlar arasında perakende ve
yatırım bankaları, sigortacılık şirketleri, finans şirketleri, döviz tacirleri ve aracılar bulunmaktadır.
Bahreyn’in finans sektörü, çok çeşitli finansal ürün ve hizmetler sunmaktadır132.
Ülkede finansal hizmetler, büyümenin ana itici gücü konumundadır133 ve Bahreyn’in GSYH’sine
yaklaşık yüzde 17,2’lik katkıda bulunmaktadır134. Genel olarak bankacılık, Bahreyn ekonomisinde
önemli bir rol oynamaktadır135 ve Eylül 2016 itibarıyla 192,7 milyar USD değere sahiptir136.
Sektörün performansı kısmen, Bahreyn’in uluslararası en iyi uygulamalarla uyumlu olan güvenilir
ve güçlü düzenleyici çerçevesine atfedilmektedir137.
128 Katkıda bulunan yazar Dr. Aala Alabed. Baş Araştırma Görevlisi, Finocracy. E-posta: . Yazar, araştırmada
sağladığı olağanüstü yardımlarından dolayı Sayın Fatima Al Zain’e teşekkür etmektedir.
129 ICD-Thomson Reuters, İslami Finans Gelişim Raporu 2015: Küresel Dönüşüm, bkz.
report/20151230100025914.pdf/
130 ICD-Thomson Reuters, İslami Finans Gelişim Raporu 2015: Küresel Dönüşüm
131 Bahreyn Merkez Bankası, İnceleme, erişim tarihi: 13 Mart 2017, bkz.
The%20Review%20CBB_Sept2015.pdf, s.6
132 Bahreyn Merkez Bankası, Finans sektörü değerlendirmesi, erişim tarihi: 27 Mart 2017, bkz.
p-overview1.htm
133 Bahreyn Merkez Bankası, Finans sektörü değerlendirmesi, erişim tarihi: 27 Mart 2017,
overview1.htm
134 Bahreyn Merkez Bankası, Finans sektörü özeti, erişim tarihi: 28 Mart 2017,
sector_fact_sheet.htm
135 e-Devlet, Bankacılık ve finans, erişim tarihi: 11 Mart 2017, bkz. URL
136 Bahreyn Merkez Bankası, Finans sektörü özeti, erişim tarihi: 28 Mart 2017,
sector_fact_sheet.htm
137 e-Devlet, Bankacılık ve finans, erişim tarihi: 6 Nisan 2017, bkz. URL