İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
151
Sukuk
Malezya, İslami finans alanında, özellikle İslami sermaye piyasalarında öncü konumdadır. İslami
sermaye piyasasının büyümesine sadece ulusal düzeyde değil uluslararası düzeyde de katkıda
bulunmaktadır. Bu durum, İslami sermaye piyasasının hızla büyümesine yardımcı olarak piyasanın
düzenlenmesi ve geliştirilmesinde önemli bir rol oynayan Malezya Uluslararası İslami Finans
Merkezinin çabalarıyla gerçekleşmektedir. Aynı zamanda, Malezya’daki İslami sermaye piyasası
araçlarının derinliği ve genişliğini arttıran hisse senetleri, menkul kıymet fonları, borsa yatırım
fonları, yapılandırılmış ürünler, türev ürünler, fon yönetimi ve hisse senedi aracılık hizmetlerine
ilişkin Şer’i uyumlu ürün ve hizmetlerden kaynaklanmaktadır. Şu anda Malezya’nın İslami
sermaye piyasasına yaptığı bu katkı, küresel finans piyasası tarafından kabul edilmektedir. Bunun
nedeni, Malezya’nın İslami sermaye piyasası araçlarının ve türev ürünlerinin, yatırımcıların
talebini ve piyasaların ihtiyacını karşılayabilmek adına Malezya Borsasının İslami sermaye piyasası
ürünlerinde gerçekleştirdiği yenilik nedeniyle yüksek bir büyüme potansiyeline sahip olmasıdır
(Bursa Malezya, 2008).
Buna ek olarak, Malezya şu sebeplerle İslami sermaye piyasasına öncülük etmektedir:
• Malezya, 1993’te Arab Malaysian Ittikal adında ilk İslami menkul kıymet yatırım fonunu
oluşturan ilk Müslüman ülke olmuştur.
• Malezya ayrıca 1994 yılında kurulmuş olan BIMB Securities Sdn Bhd adında tam teşekküllü
İslami borsa aracı şirketine sahip ilk Müslüman ülkedir.
• Buna ek olarak Malezya, piyasa oyuncularının menkul kıymetlerini İslam hukuku ilkelerine
uygun yatırımlarda kullanmaya sevk etmek adına 1996’da özel bir Şer’i Danışma Konseyi
(ŞDK) oluşturarak İslami sermaye piyasasını izlemek ve düzenlemek adına 1995’te kurulan
tam teşekküllü Menkul Kıymetler Komisyonuna sahip ilk Müslüman ülkedir.
• Malezya, İslami sermaye piyasasına yönelik uluslararası bir merkezdir. Bu yüzden Maliye
Bakanlığı, Malezya’yı İslami sermaye piyasası faaliyetlerinin merkezi haline getirmek için
oluşturulan On Üç Tavsiyenin yer aldığı Sermaye Piyasası Ana Planını 2001’de hayata
geçirmiştir.
• Malezya, 2001’de uluslararası İslami finans piyasasında paradigma değişimine yol açan ilk
küresel kurumsal sukuk ihracını gerçekleştiren ilk Müslüman ülkedir.
• Malezya, 2002’de normal sukuk talebinin iki katından fazla talep gören ilk devlet sukukunu
ihraç eden ilk Müslüman ülke olmuştur.
• Malezya İslami sermaye piyasası araçlarını teşvik etmek amacıyla, geleneksel menkul
kıymetlere fonksiyon olarak benzer olan, İslami menkul kıymetler için kapsamlı bir teşvik
paketini 2004 yılında Federal Bütçesinde uygulamaya koymuştur (Bursa Malaysia: 2011).
Malezya’da İslami sermaye piyasasının gelişimi, dünyadaki diğer ülkelerde gerçekleşen gelişimden
farklıdır. Çünkü Malezya özel bir konuma sahip olup, ülkelerin büyümesinde önemli bir rol oynayan
İslami sermaye piyasası ile İslami finans piyasasında bir merkez haline gelmek adına yalnızca piyasa
oyuncularından ve yatırımcılardan değil aynı zamanda hükümetten de destek almaktadır.
Bu yüzden sukuk, Malezya’nın sukuk ihracı bakımından hâlâ liderliği ettiği İslami sermaye
piyasasında çok aktif bir araç olarak görülmektedir. Malezya, ABD doları, Çin yuanı, Singapur
doları ve Japon yeni birimlerinde çok çeşitli sukuklar ihraç etmektedir. 2015’in ilk çeyreğinde
Malezya, lider sukuk ihraççısı konumunu korumuştur. Malezya’nın gerçekleştirdiği ihraçlar,
tüm ihraçların yüzde 42,3’ünü oluştururken, onu sırasıyla BAE (%18,2), Bahreyn (%14,2) ve