İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi

146

eder. Bu sözleşme kapsamında, borç alanın takdirine bağlı olarak karza yönelik şart koşulmadıysa

borç alan tarafından borç verene hiçbir sözleşmesel fayda sunulmamalıdır. Borç alanın borç

verenlere bir miktar getiri kazandırmak istemesi durumunda bu getiri, borç verene hibe (hediye)

şeklinde sunulabilir.

Mudârebe Yatırım Hesabı

Yatırım hesabı ürünü, kâr paylaşımı bazlı ortaklık sözleşmesi olan Mudârebeye dayanır. KPO,

dayanak varlıkların performansını yansıtan piyasa karşılaştırma ölçütü oranına göre Banka

tarafından teklif edilir. Müşterilere teklif edilen oran da diğer rakiplerin oranlarıyla karşılaştırılır.

Temettü oranları baştan kararlaştırılır ve oran, sözleşmenin yapılmasının ilk aşamasında

belirlenir. Vadeli mevduatta Murabaha ile yatırım hesabında Mudârebenin arasındaki fark şudur:

Mudârebede bunun satış bazlı bir sözleşme olması ve oranın satış fiyatına göre hesaplanması

nedeniyle banka, oranı baştan belirler ve müşteriye bildirirken Mudârebe sözleşmesinde gösterge

oran, bankanın geçmiş performansına göre verilir.

Sabit Oranlı Vadeli Mevduat

İslami mevduatta sabit oran, emtia Murabahası/Teverruk sözleşmesine bağlıdır. Sabit mevduat

ürünü, Bursa Malaysia Suq Al-Sila (BSAS) kullanılarak emtianın alım ve satımını içerir. Sabit mevduat

ürününde satış fiyatı sabittir. Banka, müşteriye sabit getiri sağlayan sabit satış fiyatını ödemelidir.

Bireysel bankacılığa ilişkin mevduat ürünlerinin listesi aşağıda gösterilmektedir.

Tablo 62: Malezya’da Bireysel Bankacılıkta Kullanılan Mevduat Araçları

Kategori

Ürün

Şeriat Sözleşmesi

Tasarruf Hesabı

Karz/Teverruk

Cari Hesap

Karz/Teverruk

Vadeli Mevduat

İslami Sabit Mevduat

Emtia Murabahası/Teverruk

Kaynak: Yazar tarafından derlenmiştir.

Finansman Ürünleri

Finansman, ekonomik sistemdeki fon açığını temsil etmektedir. İslami bankalar, müşterilerin

ihtiyaçlarına yönelik çeşitli finansman imkânları sunmaktadır. Finansman türleri arasında konut

finansmanı, araç finansmanı, ticari finansman ve kredi kartı gibi diğer hizmetler yer almaktadır.

Aşağıda sistemin finansman tarafında sunulan en popüler ürünler açıklanmaktadır.

Konut Finansmanı

Konut finansmanı, mesken veya ticari olarak kullanılacak taşınmazın satın alınmasını finanse

etmede İslami bankalar tarafından sunulan finansman ürünüdür. Konut finansmanı farklı Şer’i

sözleşmelere dayalı olarak sunulmaktadır. Öz kaynak veya ortaklığa dayalı konut finansmanı azalan

müşareke olarak bilinmektedir. Bu üründe, İslami banka ve müşteri, taşınmazı azalan ortaklık

yapısına dayalı olarak birlikte satın alırlar ve sonunda müşteri konutun tam mülkiyetini üzerine alır.

Araç Finansmanı

Araç finansmanı çoğunlukla kiralamaya dayalı olarak sunulur. Banka aracı satın alarak aracın sahibi

olur ve daha sonra bir kiralama sözleşmesiyle müşteriye kiralar. Vade dolduğunda, sözleşmede

kararlaştırılan ilgili düzenlemeye göre aracın mülkiyeti müşteriye devredilir.