İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
24
Benzer faktörler, BAE ve Bangladeş’te İslami bankacılık aktiflerinin büyümesine yardımcı olmuştur.
Bu iki ülkedeki birkaç geleneksel banka, İslami bankacılık pencereleri ve İslami bankacılık odaklı
iştirakler açmıştır.
• Yine de finansal hizmetler sağlayan bu kadar çok İslami bankaya izin verilmesinin aşırı
rekâbete yol açabileceğine dair endişeler dile getirilmektedir.
Ürdün, son birkaç yıldır İslami bankacılık sektöründe finansman büyüme oranı negatif olarak
gerçekleşmiş tek İİT üyesi ülkedir. Bu ağırlıklı olarak örneklemdeki tek bir büyük İslami bankanın
olmasının getirdiği yanlılıklardan kaynaklanmaktadır.
Genel olarak İslami bankalar, aktifleri ve yükümlülükleri bakımından güçlü ekonomik temellerle
yüz yüze gelmektedir. Gelecek yıllarda bazı güçlükler yaşamaları ve birçok riskle karşılaşmaları
beklenmektedir. Bankacılık sektörünün çoğu gelecek hakkında endişelidir; çünkü küresel
bankacılık sektörünün görünümü, küresel ekonomik belirsizliğin ve birçok ülkedeki sivil ve siyasi
kargaşaların neden olduğu güçlüklerle doludur. Bu güçlüklerin, İslami bankacılık sektörünün
aktiflerini etkilemesi ve aktif kalitesininbozulması ile ilgili risklere sebebiyet vermesi beklenmektedir.
2.3.2 İSLAMİ BANKACILIĞI GELECEKTE BEKLEYEN GÜÇLÜKLER
• İslami bankacılık sektörü yüksek bir hızla büyümektedir ve şimdi de Müslüman ağırlıklı
ülkelerin dışına çıkarak ana akım bankacılık merkezlerine girmeye başlamıştır. Bu, İslami
bankacılığın küresel finans piyasalarına tam olarak entegre olması ve aynı zamanda ayırt
edici niteliğinin ve hizmetlerinin özgünlüğünün korunmasına ilişkin temel bir ihtiyaca
sebebiyet vermektedir. İslami bankacılık kurumları, tüm bankacılık düzenlemelerine tâbi
tutulmalı ve diğer finansal kuruluşlar kadar yoğun bir şekilde denetlenmelidir.
• Geleneksel bankacılık sektörü, mevduat sahipleri ve yatırımcılara belirli bir düzeyde destek
ve güvence sağlamaktadır. İslami bankacılığın, geleneksel bankacılıkta olduğu gibi mevduat
sahipleri ve yatırımcıların çıkarlarının sürekli olarak gözetilmesi ve dikkatli bir düzenleyici
kurum tarafından korunması bakımından benzer hizmet düzeylerini karşılaması gerekir.
Standartlar, uygulamalar ya da icra bakımından düzenleyici kurumların herhangi bir
gevşekliği, olumsuz etkilere sebep olur ve aynı zamanda bu varlıkların uluslararası finansal
piyasalar tarafından kabul edilmesine yönelik bir engel teşkil eder.
• İslami bankaların yeterli eğitim ve becerilere sahip insan kaynakları tabanı olmaması. Son
yıllarda bazı İslami finans ve bankacılık eğitim kurumları ortaya çıkmış olsa da küresel olarak
İslami bankacılığın büyümesini tamamlayıcı eğitimli uzmanlar bakımından hâlâ büyük bir
açık söz konusudur. İslami bankacılık sektörünün büyümesini sürdürmeye yönelik olarak şu
anda fıkıh ve finans konularına hâkim daha eğitimli uzmanlara ihtiyaç vardır.
• Likidite yönetimi araçları, derecelendirme ve dış kredi değerlendirmesi, istatistik ve
bilgi toplama, araştırma ve geliştirme, piyasadaki mikro yapılar ve Şer’i uyum filtreleme
teknolojileri gibi finansal mimari ve altyapının temel unsurlarından bazıları, küresel
perspektiflere tamamen yerleştirilmeli ve entegre edilmelidir. Bu eksikliklerin giderilmesi
için IFSB, AAOFI ve diğer kuruluşlar tarafından çalışmalar yürütülmektedir.
2.4 İSLAMİ SERMAYE PİYASALARINA GENEL BAKIŞ
Sermaye piyasaları, bir ulusun kalkınmasında çok önemli bir rol oynar. Sermaye piyasaları, birçok
yönden bir ulusun finansal sisteminin merkezinde yer alır. Ekonomistler genellikle ekonomiyi reel
sektör ve finansal sektör olmak üzere ikiye ayırırlar. Reel sektör ülkenin mal ve hizmet üretimini
sağlarken, finansal sektör bu üretim kapasitesinin finanse edilmesi adına ihtiyaç duyulan