İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
185
Tablo 81. İslami Sermaye Piyasalarının Geliştirilmesine İlişkin Politika Tavsiyeleri
Tavsiye Spesifik Adımlar Uygulayıcı Kurum
Vergi Rejimi Yönetimi
Sukuk ihraçları için çifte vergilendirmenin ve vergi
kanunlarındaki boşlukların kaldırılması
İİT üyesi ülkelerin
hükümetleri
Şer’i uyumlu yatırımları daha cazip hale getirmek için
bu yatırımlara vergi muafiyeti getirilmesi
Merkez Bankaları, Menkul
Kıymetler Komisyonu ve
Hükümetler
Sukuk yatırımcıları ve ihraççıları için vergi tarafsızlığı İİT üyesi ülkelerin Merkez
Bankaları
Getiri Eğrisinin
Geliştirilmesi
Likidite ve bir getiri eğrisi oluşturmak amacıyla farklı
vadelere sahip sukuk ihraç edilmesi
İİT üyesi ülkelerin
hükümetleri
Kurumlar, kurumsal getiri eğrisi oluşturmada benzer
bir yol izlerler
Merkez Bankası ve Menkul
Kıymetler Komisyonu
kurumlara baskı yapmalıdır.
Kaynak: Yazar tarafından derlenmiştir.
4.3 TEKÂFÜL
İslami finansın bir risk paylaşımı modeli kapsamında geleceği, BDFK’ların geliştirilmesine ve daha
da güçlendirilmesine bağlıdır. Küresel olarak, BDFK’ların önemi artmıştır çünkü bu kuruluşlar,
konut finansmanı, finansal kiralama ve varlık yönetimi gibi özel sektörlere katkıda bulunmaktadır.
İslami finansın risk paylaşımlı ve varlığa dayalı niteliği, BDFK kategorisi ile ekonomik kalkınmaya
katkıda bulunup herkese yönelik erişim sağlamak üzere en doğru araç olmaya uygundur. Bu
sektör ihmal edilmiştir ve politikaları oluşturanlar ve düzenleyici kurumların sektöre özel önem
göstermesi gerekmektedir. Politikaları oluşturanlar ve düzenleyici kurumların BDFK sektöründe
öncelikli olarak alabilecekleri bazı önemli tedbirler şunlardır:
• Tekâfül sektörü geliştirilebilir; çünkü finansal tabana yayılmanın artırılmasında, yoksulluğun
azaltılmasında, kapsayıcı ekonomik büyümenin sağlanmasında ve paylaşılan refahın
artırılmasında kritik bir rol oynayabilecektir. Tekâfül, hanehalklarına ve şirketlere önemli
faydalar sağlayabilecektir. Hem hanehalkı hem de şirketlere yönelik finansal hizmetlere
daha fazla erişim, gelir eşitsizliğinin azaltılmasına ve ekonomik büyümenin hızlandırılmasına
yardımcı olabilecektir.
• Tekâfül sektörünün bir uzantısı, insanları beklenmedik şoklardan korumak ve yoksullar
ile toplumun savunmasız kesimlerine daha iyi sağlık imkânlarının sağlanmasıyla verimliliği
arttırmak amacıyla politikaları oluşturanların odaklanabileceği mikrotekâfüldür.
• Yönetişim ve liderlik sağlayabilecek BDFK’ları, risk paylaşımı ile girişimciliği ve sağlam
bir düzenleyici ve denetleyici bir çerçevenin teşvik edilmesi için destekleyici kurumlar
kurulmalıdır.
• BDFK’ların arz tarafı sorunu, çeşitli kesimlere sunulan ürün yelpazesinin çeşitliliğinin
artırılması ile birlikte İslami BDFK’ların sayısı ve çeşitliliğini arttırmaya odaklanarak politika
yapıcılar tarafından ele alınabilecektir.
• Talep tarafında ise, İslami BDFK’lar tarafından sunulan ürün ve hizmetler hakkında finansal
okuryazarlığın düşük düzeyde olması, kültürel, sosyal ve fiziksel engeller, yetersiz tüketici
koruma uygulamaları ve itibar ve güvenilirlik ile ilgili zorluklar, İslami BDFK’larnn daha da
geliştirilmesinin önündeki en büyük engellerdir. Ayrıca İslami BDFK sektöründeki sınır ötesi
yatırımları teşvik eden dengeli ve etkin bir düzenleme ve vergilendirme çerçevesine de
ihtiyaç bulunmaktadır.