İslami Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi
184
Risk Paylaşımının Teşvik
Edilmesi
Varlık tarafında risk paylaşım ürünlerinin geliştirilmesi,
Geleneksel bankacılık ürünlerinin kopyalanmasının
azaltılması
İslami Bankacılar, Fıkıh
Âlimleri,
İİT üyesi ülkelerin Merkez
Bankaları
Şer’i Yönetişim
Küresel olarak tutarlı Şer’i standartlarının
oluşturulması, Uyumlulaştırılmış görüşler için yeni
fetvaların ve Şer’i kanunlarının izlenmesi,
Farklı pazarlarda verilen fetvalardaki çelişen görüşlerin
ortadan kaldırılması.
İİT üyesi ülkelerin
hükümetleri,
AAOIFI ve IIFM gibi
uluslararası İslami finansal
kuruluşlar
Müşteri Tabanının
Genişletilmesi
Toplumun alt gelir seviyesindeki kesimlerini de
kapsayacak şekilde genişletilmesi,
Yoksullar, tarım sektörü, KOBİ’ler ve benzeri için daha
fazla ürün oluşturulması,
Sosyal refah açısından kurumsal sosyal sorumluluk
faaliyetlerinin artırılması
İslami bankacılık kurumları,
İİT üyesi ülkelerin Merkez
Bankaları
Beşerî Sermaye
Eğitimli İslami bankacılık uzmanlarının yetiştirilmesi,
Finans konusunda teknik bilgiye sahip daha fazla Şer’i
âlim,
Şer’i konularda bilgiye sahip daha fazla finans uzmanı
İslami finans eğitim
kurumları,
İİT üyesi ülkelerin Merkez
Bankaları
Kaynak: Yazar tarafından derlenmiştir.
4.2 İSLAMİ SERMAYE PİYASALARI
İslami finansın risk paylaşım araçlarına odaklanmasıyla, İslami sermaye piyasaları çok önemli bir
rol oynamaktadır; çünkü öz sermaye, risk paylaşım finansının en saf şeklidir. Bu bileşenin (İslami
sermaye piyasaları) öz sermayeye dayalı finansman yoluyla geliştirilmesi, bugün Müslüman
dünyasının temel sorunu olan yoksulluğun azaltılmasında kritik bir rol oynayabilir.
İslami sermaye piyasaları İslami bankacılığa kıyasla daha genç ve küçük olsa da, hızlı bir şekilde
büyümektedir ve altyapı finansmanı, yeni işletmelere yönelik kaynak yaratma, girişimciliğin teşvik
edilmesi ve ekonomik kalkınmanın desteklenmesinde bir temel sağlayarak büyüme ve refahın
paylaşımını teşvik etme potansiyeline sahiptir. İslami sermaye piyasalarının daha da geliştirilmesi,
gerçekten bir risk paylaşım ideolojisine dayanan İslami finans sektörünün sürdürülebilirliği için
önemli bir bileşendir. İslami sermaye piyasalarını desteklemek amacıyla gerçekleştirilmesi gereken
çalışmalar ve izlenmesi gereken politika yönü, İslami bankacılık sektörüne ilişkin politika ve
çalışmalara benzemektedir, ancak odak noktası farklıdır.
• Değişken ve ters etki yaratan vergi rejimlerinde, faiz vergiden düşülebilir bir gelir olarak
sınıflandırılırken, öz kaynak temettüleri için bu söz konusu değildir. Bu, eşit şartları bozarak
oyunu öz kaynaktan ziyade borca dayalı araçların lehine çevirir. Eşit şartlar oluşturmak
amacıyla şu an ihtiyaç duyulan şey vergilendirme kanun ve düzenlemelerinde değişiklik
yapılmasıdır.
• Sukuk yapılarında vergi tarafsızlığı çok önemlidir, çünkü sukuk ihracı için şu anda ihraççının
vergi maliyetini artıran çok katmanlı yasal işlemler yapılması gerekmektedir.
• Hükümetler, uzun vadeli bir getiri eğrisi oluşturmak, kurumsal sukuk piyasasını geliştirmek ve
varlıkların fiyatlandırılmasının şeffaflığı ile verimliliğini arttırmak amacıyla, kendi kendilerine
veya kurumları aracılığıyla değişen vadelerde sukuk ihraç etmeye teşvik edilmelidir.
Bu politika tavsiyeleri, aşağıdaki tabloda atılması gereken adımlar ve bunlardan sorumlu kurum
detayları ile birlikte verilmektedir.